ΟΡΕΣΤΕΙΑ βασισμένη στον Αισχύλο

DE ROOVERS, ΒΕΛΓΙΟ

Το βελγικό θεατρικό σχήμα de Roovers συμμετέχει για πρώτη φορά στο Φεστιβάλ παρουσιάζοντας την παραγωγή Ορέστεια. Η τριλογία Ορέστεια, το τελευταίο και σπουδαιότερο έργο του Αισχύλου, έχει χαρακτηριστεί ως «το μεγαλύτερο επίτευγμα της ανθρώπινης σκέψης». Τρεις φόνοι, τρεις ένοχοι, οι δαίμονές τους, η μοίρα τους και τα ηθικά τους διλήμματα αποτελούν τον φαύλο κύκλο της εκδίκησης, τον οποίο διακόπτει μια νέα τάξη πραγμάτων. Η αρχή «οφθαλμόν αντί οφθαλμού και οδόντα αντί οδόντος» αντικαθίσταται από μια διαφορετική μορφή δικαιοσύνης, το δικαστήριο. Έχοντας ως βάση την αισχύλεια τριλογία σε μετάφραση στα αγγλικά του σπουδαίου ποιητή Ted Hughes και στα ολλανδικά του Berard Dewulf, η ομάδα του de Roovers διάνθισε την παράσταση με αποσπάσματα σύγχρονων συγγραφέων.

▪ Με ελληνικούς και αγγλικούς υπέρτιτλους

DSL
DSL
DSL
DSL
DSL
DSL
DSL
DSL
DSL
DSL
DSL
DSL
DSL
DSL
DSL
DSL
DSL
DSL
DSL
DSL
DSL
DSL
DSL
DSL
DSL
DSL
DSL
DSL
DSL
DSL
DSL
DSL
DSL
DSL
DSL
DSL
DSL
DSL
DSL
DSL
DSL
DSL
DSL
DSL

 

Περίληψη

Η Ορέστεια είναι η μόνη διασωθείσα, ολοκληρωμένη, τριλογία από το συνολικό έργο των αρχαίων Ελλήνων τραγωδών. Είναι επίσης το τελευταίο και σπουδαιότερο έργο του Αισχύλου και έχει χαρακτηριστεί ως «το μεγαλύτερο επίτευγμα της ανθρώπινης σκέψης». Τρεις φόνοι, τρεις ένοχοι, οι δαίμονές τους, η μοίρα τους και τα ηθικά τους διλήμματα αποτελούν τον φαύλο κύκλο της εκδίκησης, τον οποίο διακόπτει μια νέα τάξη πραγμάτων. Η αρχή «οφθαλμόν αντί οφθαλμού και οδόντα αντί οδόντος» αντικαθίσταται από μια διαφορετική μορφή δικαιοσύνης, το δικαστήριο. Ξεκινώντας από την ιδέα, η οποία αργότερα συνοψίστηκε στο παράγγελμα «γνώθι σαυτόν», ο άνθρωπος καλείται να αποβάλει τις παρωπίδες της αυτοδικαίωσης και να δει και να αναγνωρίσει τις δικές του σκοτεινές πλευρές, ως προϋπόθεση για την εξασφάλιση της δυναμικής της ζωής.

Ο βασιλιάς Αγαμέμνων επιστρέφει στο βασίλειό του  νικητής από τον Τρωικό πόλεμο και δολοφονείται από τη σύζυγό του Κλυταιμνήστρα. Για χρόνια η Κλυταιμνήστρα σχεδίαζε να εκδικηθεί την προ δεκαετίας θυσία της κόρης τους Ιφιγένειας – μια θυσία η οποία θεωρήθηκε απαραίτητη για να φυσήξει ο ούριος άνεμος που θα επέτρεπε στα πλοία των Ελλήνων να ξεκινήσουν για την Τροία. Μα ο Αγαμέμνων με τη θυσία αυτή έχει περάσει τη θηλιά της μοίρας στον λαιμό του.

Στη δεύτερη τραγωδία της τριλογίας, Χοηφόροι, ο Ορέστης, γιος του Αγαμέμνονα και της Κλυταιμνήστρας, επιστρέφει στο Άργος για να εκδικηθεί το φόνο του πατέρα του – αυτό είναι το καθήκον του -, μα ο μόνος τρόπος να το πράξει είναι δολοφονώντας τη μητέρα του. Ο Ορέστης αγκαλιάζει κι αυτός τη μοίρα του και προσβάλλει τις πιο ιερές εντολές των θεών. Οι θεότητες της εκδίκησης, οι Ερινύες, κυνηγούν τον μητροκτόνο Ορέστη, ο οποίος αναζητεί προστασία από τον Απόλλωνα.

Στις Ευμενίδες ο Ορέστης καταφεύγει ικέτης στον ναό του Απόλλωνα, ο οποίος του δίνει εντολή να αναζητήσει προστασία από την θεά Αθήνα, ως ικέτης. Η Αθηνά εγκαθιδρύει τον θεσμό του Αρείου Πάγου, στον οποίο προεδρεύει η θεά Αθηνά η ίδια. Το ερώτημα που τίθεται είναι το εξής: θα πρέπει ο Ορέστης να πληρώσει με την ίδια του τη ζωή τον φόνο της μητέρας του ή θα πρέπει να αθωωθεί, ώστε ο κύκλος της εκδίκησης να διακοπεί; Αυτό που ακολουθεί είναι το πρώτο δικαστικό δράμα στη δυτική λογοτεχνία. Το συνταγματικό κράτος – ή μια πρώιμη έκδοσή του –  γεννιέται.

 

Σημείωμα του θεατρικού σχήματος

Η προετοιμασία της παραγωγής Ορέστεια διήρκεσε πολλές σεζόν. Μια πρώτη σειρά από πρόβες την Άνοιξη του 2010 είχε ως αποτέλεσμα μια δοκιμή στο δικό μας στούντιο, τον Απρίλη 2010. Τον Μάη 2011 ανεβάσαμε επί σκηνής ολοκληρωμένη την Ορέστεια στο πρώην σφαγείο στη βόρεια Αμβέρσα.

Η Ορέστεια είναι μια προσπάθεια μεγάλης κλίμακας για πολλούς λόγους. Αναλώσαμε πολύ χρόνο, ώστε να μελετήσουμε διεξοδικά το κείμενο και να εμβαθύνουμε σε αυτό. Κάναμε κάποιες οργανικές επιλογές, καταλήγοντας σε μια αντισυμβατική εκδοχή, όπου διατηρήθηκε το περίγραμμα του αυθεντικού κειμένου, σε μετάφραση στα αγγλικά του ποιητή Τεντ Χιουζ και στα ολλανδικά του Μπερνάρντ Ντεβόλφ, ενώ διανθίστηκε με υλικό άλλων συγγραφέων: Τζόναθαν Λίτελ (Οι Ευμενίδες), Ρόουζ Γκρόνον (De Ramkoning), Ούγκο Κλάους (ανώνυμο ποίημα), Αλμπέρ Καμύ (Ο επαναστατημένος άνθρωπος), κάποιες προτάσεις από τον Αγαμέμνονα του Στίβεν Μπέρκοφ και λίγη έμπνευση από τον Πίτερ Σικρόβσκι (Γεννημένοι ένοχοι, παιδιά από ναζιστικές οικογένειες). Η ουσία του κειμένου ενδυναμώθηκε και τα ερωτήματα τονίστηκαν. Πότε δικαιολογείται η βία; Ποιος ευθύνεται για τη βία; Πότε τελειώνει πραγματικά ο πόλεμος; Ποια πράξη δικαιολογείται εν καιρώ πολέμου; Για πόσο καιρό υποβόσκει ένα τραύμα σε μια οικογένεια και πόσες γενιές θα πρέπει να έρχονται αντιμέτωπες μαζί του;

Για ένα σχετικά μικρό θεατρικό σχήμα όπως το de Roovers, αυτή η παράσταση αποτελεί έναν πραγματικό άθλο και σε πρακτικό επίπεδο. Συνεργαστήκαμε με τον μαέστρο και συνθέτη Πέτερ Σπάπεν και μια εννεαμελή χορωδία. Επιπλέον ανεβάσαμε την παράσταση σε ένα δύσκολο χώρο.

Ο Σπάπεν συνέθεσε ήρεμα και συναισθηματικά φορτισμένα χορωδιακά κομμάτια στο ηχητικό τοπίο του Έρικ Έγκελς. Ο αρχαίος Ελληνικός Χορός χωρίζεται σε έναν ομιλητή, ο οποίος ως δημοσιογράφος περιγράφει και σχολιάζει τα γεγονότα, και έναν Χορό που παρατηρεί τα τραγικά συμβάντα από απόσταση και εκφράζει συναισθήματα σε λανθάνουσα κατάσταση, χωρίς να κρίνει τα τεκταινόμενα.

Το σφαγείο ήταν εξαιρετικά εμπνευσμένος χώρος. Το μνημειακό μέρος του χώρου παρέμεινε κενό: ένα βάθρο μπροστά, τρεις προβολείς, οι οποίοι προέβαλαν στιγμές από ζωντανές παραστάσεις που βιντεογράφησε ο Στεφ Στέσσελ στον πίσω τοίχο. Μικροί και τρωτοί ηθοποιοί και τραγουδιστές σε ένα χώρο, όπου ερμηνεύεται η βαθύτερη θεώρηση του κόσμου. Το 2012 παρουσιάσαμε και πάλι την Ορέστεια στο σφαγείο και την περασμένη σεζόν σε τοποθεσίες στο Turnhout και στο Genk.

de Roovers


Βιογραφικό θεατρικού σχήματος

de Roovers
Το θεατρικό σχήμα de Roovers ιδρύθηκε το 1994 από απόφοιτους του Κονσερβατορίου της Αμβέρσας. Κατά τη φοίτησή τους παρουσίασαν μεταξύ άλλων έργα των Lucas Vandervorst, Sam Bogaerts, Jan-Joris Lamers, Ivo Van Hove, Peter Van den Eede, Dora Van Der Groen. Η θεατρική ομάδα έχει ένα σταθερό πυρήνα: οι Robby Cleiren, Sara De Bosschere, Luc Nuyens και Sofie Sente. Πάντοτε εργάζονται σε συλλογικό επίπεδο, χωρίς σκηνοθέτη. Κάθε παράσταση γεννιέται μέσα από διεισδυτική έρευνα και ποικίλες συνεργασίες με διάφορους καλλιτέχνες. Ο φωτογράφος και σχεδιαστής Stef Stessel εντάχθηκε στην ομάδα από την πρώτη στιγμή και έχει την απόλυτη ευθύνη του χαρακτηριστικού στυλ του de Roovers.

Ξεκινώντας με απαιτητικά γραπτά κείμενα – κλασσικά και σύγχρονα – οι ηθοποιοί δημιουργούν και ερμηνεύουν θέατρο το οποίο, μέσα από τη δραματική λογοτεχνία, τη σκηνική αρχιτεκτονική και το πάθος για τη θεατρική δημιουργία, εξετάζει εις βάθος θέματα με κοινωνικό περιεχόμενο.

 

 

 

▪ Δευτέρα 25 Ιουλίου│Αρχαίο Ωδείο Πάφου
▪ Τετάρτη 27 Ιουλίου│Αμφιθέατρο Μακαρίου Γ΄, Λευκωσία

Μετάφραση στα αγγλικά: Τεντ Χιουζ
Μετάφραση στα ολλανδικά: Μπερνάρντ Ντεβόλφ
Διασκευή/Σκηνοθεσία: de Roovers
Μουσική σύνθεση/Διεύθυνση χορωδίας: Πέτερ Σπάπεν
Σκηνικά/Φωτογραφία: Στεφ Στέσσελ
Κοστούμια: Pynoo
Φωτισμοί: Μπερτ ΒερμέλενΣτεφ Στέσσελ
Ηχητικό τοπίο: Έρικ Έγκελς
Βίντεο: Γκι Βαντεμπρίλ
Τεχνικοί για ήχο, φώτα και πολυμέσα: Φρανγκ ΧάασεβουτςΜπεν ΜπόννερΒιμ Μπερνάαρς

Διανομή:
Αγαμέμνων, Απόλλων: Ρόμπι Κλέιρεν
Κασσάνδρα, Ηλέκτρα, Αθηνά: Σάρα Ντε Μπόσσερε
Κήρυκας, Αίγισθος, Ερινύες: Λουκ Νούιενς
Χορός: Σόφι Σέντε
Κλυταιμνήστρα, Ερινύες: Ίλσε Ουτερλίντεν
Φύλακας, Ορέστης: Γερούν Βάντερ Βεν

Τραγούδι/χορωδία:
Κερτ Μπεχέιντ,
Πέτερ Πάιπε,
Έβα Τούλκενς,
Ελίζαμπεθ Ντε Μερόντ,
Μπάϋρον-Μάϊου Βάντερ Λιντ,
Σάρα Ράας,
Βάλερι Μέρτενς,
Φλόρις Λάμμενς,
Άστριντ Άννικααρτ